Viễn Đồng nhận giải Ngân Hà 2026 — sau Tro Tàn Biển Sâu, danh hiệu lần này dành cho chính ông

Danh sách giải Ngân Hà lần thứ 37 vừa được công bố, và cái tên được gọi ở hạng mục "tác giả khoa học viễn tưởng mạng xuất sắc nhất" là Viễn Đồng — cây bút của Tro Tàn Biển Sâu (深海余烬). Danh hiệu này đến sau một kỷ niệm cũ: bốn mùa giải trước, chính Tro Tàn Biển Sâu từng mang về cho ông giải "tiểu thuyết khoa học viễn tưởng mạng xuất sắc nhất" của lần thứ 33. Nói cách khác, từ tác phẩm được công nhận, ông đã tiến thêm một bước tới thân phận tác giả được công nhận.

Giải Ngân Hà ra đời từ năm 1985, là giải thưởng khoa học viễn tưởng chuyên nghiệp lâu đời nhất, tổ chức liên tục nhất và có ảnh hưởng nhất của Trung Quốc; giới yêu thể loại này thường gọi gọn là "giải cao nhất của khoa học viễn tưởng Trung Quốc". Việc một tác giả viết đăng dài kỳ trên nền tảng đọc chiếm giải ở hạng mục dành riêng cho khoa học viễn tưởng mạng, theo năm tháng, đã không còn là chuyện lạ.

Nhân dịp nhận giải, Viễn Đồng trả lời phỏng vấn Xiaoxiang Morning News ngày 15/9. Ông thừa nhận cảm giác lần này khác hơn, và không chỉ vì danh hiệu được cộng thêm: "từ 'tác phẩm đoạt giải' đến 'tác giả đoạt giải' là một bước tiến của tôi, cũng là sự công nhận sâu hơn từ bạn đọc; cuộc đời do vô số bậc thang ghép thành, mà bậc thang này lấp lánh đặc biệt — chưa tới đích, nhưng đã cao thêm một tầng."

Tro Tàn Biển Sâu hiện có hơn 7,5 triệu độc giả trên Qidian, và hai tập bản giấy đầu tiên do Nhà xuất bản Khoa học – Kỹ thuật Hồ Nam phát hành. Khi được hỏi về phong cách thường được tóm tắt là "thế giới quan hùng tráng, kể chuyện hài hước mà không mất sức nặng", ông đáp khiêm tốn: đó là những gì bạn đọc đúc kết đưa về trong nhiều năm, mà bạn đọc nhìn tác giả thì chính xác hơn tác giả tự nhìn mình. Cảm hứng của truyện đến từ tài liệu về thời đại hàng hải lớn, phim cướp biển và săn kho báu, thần thoại Cthulhu và steampunk; cách ghép chúng lại của ông là dựng trước một "sân khấu thế giới" đủ rộng và đủ lạ, rồi thả từng nguyên tố vào theo đúng nhu cầu của cốt truyện, tựa thợ dựng sân khấu trước khi viết kịch bản từng màn.

Câu trả lời đáng nghe nhất trong buổi phỏng vấn nằm ở tầm nhìn dài hạn. Trước câu hỏi tiểu thuyết khoa học viễn tưởng dài còn giá trị gì không trong thời AI viết và video ngắn, ông nói thẳng: về dài hạn, không có hình thức văn chương nào là "không thể thay thế" — nghi lễ tế tự của thượng cổ, kịch cổ điển, thơ ca đều đã nhường chỗ hoặc trở thành thiểu số; nhưng nhu cầu của con người với "chuyện hay" thì không đổi, chỉ đổi nơi nó xuất hiện. Còn khoa học viễn tưởng, theo ông, giống một kho lương tinh thần: người ta vẫn phải tự mình đối mặt với hiện thực, song có thêm chút khí lực khi mệt, có một nơi nghỉ ngắn trong đầu — và đó đã là sự vĩ đại của một tác phẩm.

Biển sâu trong truyện của ông chưa bao giờ thật sự yên tĩnh; và có vẻ phần thưởng cũng chỉ là một bậc thang trong hành trình còn dài — như chính ông nói, chưa tới điểm cuối.